Kansrijke sectoren

 

Duurzame energie
Spanje is een van de koplopers wereldwijd op het gebied van technologische en industriële ontwikkeling van duurzame energie. De leiderschapspositie heeft ervoor gezorgd dat talrijke buitenlandse bedrijven in de duurzame energiesector zich in Spanje hebben gevestigd. Elektriciteit wordt in Spanje nu al voor een groot gedeelte door hernieuwbare energiebronnen opgewekt.

Het succes van Spanje op het gebied van duurzame energie is vooral te danken aan het economisch en juridisch raamwerk dat stabiel is maar makkelijk aan te passen aan nieuwe technologieën. Daarnaast is Spanje een zeer belangrijk speler in R&D (Research & Development).

De sector groeide in 2009 met 8,1% en bereikte een waarde van $12 miljard. Al 11% van de totale elektriciteitsvraag werd in dat jaar gedekt door hernieuwbare energiebronnen. In de sector waren eind 2009 115.000 mensen op directe en indirecte wijze werkzaam en de sector bestaat uit meer dan 4000 bedrijven. Belangrijke duurzame energiebronnen in Spanje zijn: small hydro, zon, wind, biomassa en biobrandstof. Op dit moment is Spanje de vierde grootste windenergieproducent in de wereld. Op het gebied van zonne-energie is Spanje wereldwijd zelfs de grootste producent.

In 2010 heeft de Spaanse regering verscherpte wetgeving ingevoerd die ervoor heeft gezorgd dat met name investeringen in zonne-energie projecten tot een abrupte stilstand zijn gekomen. Nu de regering ernstig heeft gesneden is subsidies in deze sector is het voor investeerders in zonne-energie vele malen aantrekkelijker zich op andere landen te concentreren. Voor andere subsectoren in de duurzame energie blijft Spanje echter een interessante markt.
 

Biotechnologie, farmacie en life-sciences
De Spaanse biotechnologie industrie is een sterk groeiende sector. De laatste jaren is het aantal bedrijven aanzienlijk gegroeid. In 2009 telde Spanje 1095 bedrijven die zich bezig hielden met activiteiten gerelateerd aan de biotechnologie en 399 exclusieve biotechnologie bedrijven. Tussen 2000 en 2008 is het aantal biotechnologie bedrijven gestegen met 239%. Ieder jaar komen er zo´n 10 tot 12 bedrijven bij.

Internationale samenwerking is van groot belang binnen de Spaanse biotechnologie sector. In 2010 zijn 143 fusies gesloten met buitenlandse bedrijven. Europa en de Verenigde Staten speelden hierbij een belangrijke rol.

Een aantal kenmerken van de Spaanse markt maakt investeren in de biotechnologiesector interessant. In wetenschappelijke productie neemt Spanje wereldwijd de negende plek in. In de Europese context is Spanje goed voor een vijfde plek. Het land bezit een uitgebreid gezondheidssysteem van 800 publieke en private ziekenhuizen. Samen met de verschillende onderzoekscentra is dit systeem optimaal voor de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen en geavanceerde geneeswijzen. Spanje kent ook een geavanceerde technologische infrastructuur om life-sciences projecten te ontwikkelen. Er is een gigantische toename zichtbaar van het aantal wetenschappelijke en technologische parken, onderzoekscentra en technologische instituten. De Spaanse regering biedt financiële ondersteuning en leningen tegen lage rente aan bedrijven die actief zijn in life-sciences in de start-up en groei fases. Bovendien is de Spaanse arbeidsmarkt interessant voor ondernemers. Binnen deze sector zijn relatief veel hogeropgeleiden beschikbaar.
 

Milieu-technologie
Deze sector is lastig weer te geven in cijfers omdat metingen variëren door het gebruik van verschillende definities. Schattingen van de Spaanse overheid gaan ervan uit dat zo´n 500.000 mensen werkzaam zijn in de sector. Ruim ¼ werkt in afvalbeheer en - verwerking. Spanje beschikt over een netwerk van 11 universiteiten en handelsscholen die academische studies aanbieden op het gebied van milieu.

De Spaanse milieumarkt bestaat uit ongeveer 2.000 MKB-bedrijven. Daarnaast is een aantal Spaanse multinationals uit de constructie en engineering sector ook actief in de milieusector en zij zijn ook internationaal gaan opereren. Het land blinkt met name uit in watermanagement en ontzilting.

Een groot probleem in Spanje vormt het afvalwater. Specifieke plannen en projecten op nationaal, regionaal en lokaal niveau ondersteunen het milieubeleid van Spanje. Daarnaast zijn private bedrijven milieuprojecten begonnen met behulp van subsidies van de Spaanse overheid. De toenemende druk van Europese wetgeving (Geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging IPPC) dwingt veel Spaanse bedrijven nieuwe standaarden aan te nemen, waarbij preventie en kostenbesparing van groot belang zijn. De implementatie van de plannen voor afvalverwerking creëert vraag naar apparatuur, technologie en diensten van de autoriteiten en private ondernemingen. Verdere groei wordt ook verwacht in vervuilde lucht en grond, waar Spaanse afnemers vooral op zoek zijn naar kosteneffectieve oplossingen.

Spanje lijkt niet voldoende middelen te bezitten om de veranderingen tot stand te brengen binnen het gestelde tijdsbestek. Hier ontstaan interessante mogelijkheden voor buitenlandse bedrijven die oplossingen bieden met technieken waarvan de snelheid, nauwkeurigheid, kosten of andere kenmerken voordelen bieden ten opzichte van bestaande alternatieven.
 

ICT
De vooruitzichten in de ICT sector voor de komende jaren zijn goed. Een onderzoek van de European Information Technology Observatory in 2011 schat de groei van de ICT sector op 2,7%. Daarmee wordt de groei van de afgelopen jaar voortgezet. In Spanje was een aantal jaar geleden het percentage internetgebruikers in huishoudens en bedrijven, de aanwezigheid van mobiele telefoons, het gebruik van social networks of technologische apparatuur nog laag vergeleken met de meeste andere ontwikkelde landen. Deze indicatoren hebben echter allemaal een spectaculaire groei laten zien in de laatste jaren.

De interesse in de Spaanse markt wordt met name veroorzaakt door twee belangrijke feiten: 46 miljoen inwoners en een zakelijk netwerk met een hoog percentage MKB. Daarnaast zorgen de beschikbaarheid van een hoogopgeleide bevolking en de sterke aanwezigheid van universitaire studies die gerelateerd zijn aan telecommunicatie en computers ervoor dat Spanje een zeer interessante markt is voor bedrijven die actief zijn in deze sector.

De Spaanse regering stimuleert de sector onder andere door subsidie- en leenprogramma´s, programma´s om publiek-private partnerships te stimuleren, steun voor de incorporatie van technologen etc. De verwerving van technologie door de overheid en publieke instanties zal significant blijven, aangezien dit de voornaamste manier is om deze instituties te moderniseren. Subgebieden waar op de korte tot middellange termijn groei wordt verwacht, zijn met name IT veiligheid, digitale content en cloud computing, ICT in de gezondheidszorg en sociale bijstand.
 

Auto-industrie
Spanje is wereldwijd een belangrijke producent van voertuigen. Op Europees niveau is Spanje de nr. 2 producent van personenauto´s en de nr. 1 in industriële voertuigen. Op mondiaal niveau is Spanje de achtste producent. De auto-industrie is van groot belang voor de Spaanse economie. 18,3% van de export in goederen en diensten is afkomstig uit deze sector. In 2010 werden er 2,39 miljoen auto´s geproduceerd en 87% van deze auto´s werd geëxporteerd.

De Spaanse fabrieken vallen op door hoge productiviteit en de sector kenmerkt zich door het hoge niveau van technologie, innovatie en investeringen en onderzoek. Spaanse fabrikanten hebben belangrijke investeringen gedaan in moderniseringen.

De elektrische auto speelt in de Spaanse auto-industrie een steeds belangrijkere rol. In Spanje zijn verschillende nationale en buitenlandse fabrikanten bezig met projecten voor de productie van elektrische auto´s. Dit zijn onder andere Renault, Daimler en Seat. Ook de voornaamste Spaanse en buitenlandse bedrijven actief in auto-onderdelen, werken aan projecten voor systemen en specifieke onderdelen voor hybride en elektrische auto´s. Spanje is een van de Europese landen die het meest inzet op elektrische mobiliteit, zowel op de ontwikkeling van de voertuigen als op de infrastructuur zoals oplaadpunten. Met name in de regio Catalonië wordt geïnvesteerd in elektrische mobiliteit.

De Spaanse markt heeft een aantal kenmerken die de productie van elektrische auto´s aantrekkelijk maakt. Spanje is een van de vijf grootste producenten van elektrische energie in Europa, wat het maakt tot een van de best aangepaste landen voor de ontwikkeling van elektrische voertuigen. Daarbij komt dat de transportkosten van energie in het land relatief laag zijn. De Spaanse productie concentreert zich op modellen in de sector met het meest potentieel voor elektrificatie. Naast een competitieve industrie in auto-onderdelen, bezit Spanje een solide structuur van technologische centra met hoog opgeleid personeel dat bezig is de elektrische auto verder te ontwikkelen.
 

Luchtvaartindustrie
De luchtvaartindustrie in Spanje is ver ontwikkeld. De Spaanse industrie is actief in de voornaamste Europese luchtvaartontwikkelingen, zowel op civiel als militair vlak. De Spaanse luchtvaartmarkt is interessant vanwege een aantal redenen.

  • Investeringen in R&D bereikten in 2009 een bedrag van €800 miljoen, dat is 13,5% van het totaal en 9% van de privé investeringen in R&D in Spanje.
  • De publieke sector in Spanje heeft diverse onderzoekscentra gecreëerd die gespecialiseerd zijn in luchtvaartindustrie.
  • In internationale programma´s neemt het belang van Spanje toe. Diverse toonaangevende internationale bedrijven zijn in Spanje gevestigd. Fabrikanten (Airbus Military en Eurocopter) en Tier-1 fabrikanten zoals ITP, Aernnova en Alestis.
  • De ondersteuning van de overheid: De Spaanse overheid heeft een Strategisch plan voor de luchtvaartsector ontwikkeld. Middels dit plan zullen de hulpinstrumenten voor R&D tot 550 miljoen stijgen in 2016, zowel in de vorm van leningen als subsidies.

Belangrijke regio´s voor de luchtvaartsector zijn Madrid, Sevilla, Baskenland en Catalonië.
 

Ouderenzorg
De vergrijzende bevolking in Spanje biedt de komende tijd veel kansen voor ondernemers. Spanje heeft te maken met een veel sterker vergrijzende bevolking dan de meeste andere Europese landen. Op dit moment bestaat ruim 17% van de bevolking uit 65-plussers. Naar verwachting zal dit percentage binnen 15 jaar oplopen tot 21% (10,6 miljoen ouderen) en is in 2050 meer dan 30 procent van de bevolking ouder zijn dan 65. Hierdoor neemt de vraag naar integrale ouderenzorg toe. Dit biedt kansen op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en innovatie voor Nederlandse MKB-ers, zorg- en kennisinstellingen en verzekeraars actief in de ouderenzorgsector.

Kinderen die steeds minder vaak de zorg voor hun ouders op zich nemen en overvolle Spaanse bejaardentehuizen zorgen ervoor dat ouderen langer in hun eigen woning willen wonen. Kansen zijn er voor ondernemers die weten in te springen op deze toenemende behoefte onder Spaanse ouderen. Hier wordt door Spaanse instellingen tot dusverre nog weinig op in gespeeld. Tegelijkertijd wordt ook de groep van ouderen met slopende ziektes als Alzheimer die ´bijzondere´ zorg nodig heeft steeds groter. De komende tien jaar verwacht de Fundación Alzheimer España, dat het aantal Alzheimer patiënten zal groeien tot bijna 1 miljoen, en rond 2050 zal dit aantal zijn gestegen tot 1,5 miljoen.

De Spaanse overheid realiseert zich inmiddels dat er meer ouderenzorg nodig is die zich richt op thuiszorg en persoonlijke aandacht. In 2010 heeft het ministerie van volksgezondheid het Plan de Formación opgesteld, waarin staat dat de gezondheidszorg moet innoveren. Ook zullen NGO´s, die kleinschalige ouderenzorg projecten willen opzetten, gesubsidieerd worden (Ministerio de Sanidad, Política Social e Igualdad, 2010).
 

Toerisme
In Europa is Spanje het land dat het meest verdient aan toerisme. Wereldwijd neemt zij een tweede positie in. Spanje is de vierde vakantiebestemming in de wereld, net na Frankrijk, de VS en China. De toeristische sector heeft zich wereldwijd in razend tempo hersteld na de crisis. Ook het aantal toeristen dat in 2010 voor Spanje koos steeg met 1,4% ten opzichte van 2009 en kwam daarmee op 53 miljoen. Dit kon echter niet voorkomen dat Spanje de derde positie die het lange tijd bezat, in 2010 moest afstaan aan China.

Spanje is een zeer veelzijdig land en biedt de toerist een gunstig klimaat, stranden, historische steden, werelderfgoed monumenten en steden, natuur en een goede keuken. Toerisme heeft aanzienlijk bijgedragen aan de groei van de Spaanse economie sinds de jaren ´60.
 

Laatste update: 23-02-2012